در راستای حرکت به سوی هوشمندسازی زیرساختهای مالی و کاهش اثرات زیستمحیطی، شرکت پرداخت الکترونیک سپهر امروز از محصول راهبردی جدید خود با نام اپلیکیشن «رسیدا» رونمایی کرد.
به گزارش بانکداری ایرانی، این اپلیکیشن با هدف جایگزینی رسیدهای کاغذی و ایجاد یک پایگاه مرجع دیجیتال برای ثبت و نگهداری تراکنشها طراحی شده است که در فاز نخست، تمامی عملیاتهای انجام شده از طریق درگاههای پرداخت اینترنتی و کارتخوانهای سپهر را پوشش میدهد.
از حل چالشهای عملیاتی تا تحقق «اقتصاد سبز» در شبکه پرداخت
در مراسم رونمایی از این محصول که با حضور مدیران ارشد و فعالان حوزه پرداخت برگزار شد، تمرکز اصلی بر ضرورت گذار از روشهای سنتی به سمت فرآیندهای دیجیتال متمرکز بود. احمد پیشگاهزاده، مدیرعامل شرکت پرداخت الکترونیک سپهر، در این نشست خاطرنشان کرد که «رسیدا» تنها یک ابزار نرمافزاری ساده نیست، بلکه پاسخی هوشمندانه به چالشهای عملیاتی و زیستمحیطی شبکه پرداخت کشور محسوب میشود.
وی با اشاره به حجم عظیم مصرف کاغذ در فرآیند تراکنشهای روزانه، تأکید کرد که این موضوع علاوه بر ایجاد هزینههای سنگین تأمین و واردات کاغذ، فشار مضاعفی بر منابع طبیعی وارد میکند. پیشگاهزاده افزود: «هدف ما تحقق یک رویکرد اقتصادی و زیستمحیطی است تا با جایگزینی رسیدهای دیجیتالِ امن، صنعت پرداخت ایران را به سمت استانداردهای “سبز” و مدرن جهانی هدایت کنیم.»
چشمانداز ملی؛ حرکت به سوی اپلیکیشن مرجع و یکپارچه صنعت پرداخت
یکی از نکات کلیدی مطرح شده در این مراسم، استراتژی بلندمدت شرکت سپهر برای گسترش دامنه فعالیت «رسیدا» بود. مدیرعامل پرداخت الکترونیک سپهر تصریح کرد که نگاه این شرکت به محصول جدید، فراتر از یک ابزار درونسازمانی است و هدف نهایی، ایجاد یک اپلیکیشن ملی و همهگیر برای تمامی کاربران شبکه پرداخت است.
پیشگاهزاده در راستای این چشمانداز اظهار داشت: «توسعه واقعی در این عرصه، نیازمند همافزایی و همگرایی تمامی بازیگران اصلی است. ما برنامهریزی کردهایم که در صورت همراهی سایر شرکتهای پرداخت و با همکاری شبکه پرداخت الکترونیک کشور (شاپرک)، “رسیدا” را به اپلیکیشن مرجع و یکپارچه برای کل صنعت پرداخت ایران تبدیل کنیم.»
فراخوان برای یکپارچگی؛ دعوت از بازیگران صنعت جهت حذف کامل کاغذ
در پایان این نشست، مدیرعامل شرکت سپهر بر این نکته تأکید نمود که دستیابی به هدف «صنعت پرداخت بدون کاغذ» یک تکنفره نیست و مستلزم همدلی و یکپارچگی میان تمامی مدیران شرکتهای پرداخت و مسئولان شاپرک است. وی با قدردانی از تیمهای فنی و مدیریتی سپهر و همچنین حمایتهای شاپرک، ابراز امیدواری کرد که رونمایی از «رسیدا» نقطه عطفی در مسیر شکلگیری یک صنعت هوشمند، کارآمد و پایدار باشد.
این تحول دیجیتال، گامی استراتژیک در جهت ارتقای تجربه کاربری (UX) برای دارندگان کارت و پذیرندگان است که میتواند دقت در ثبت تراکنشها را افزایش و هزینههای عملیاتی را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
«رسیدا» چگونه ۷۲ میلیارد رسید را حذف میکند؟
صنعت پرداخت الکترونیک ایران در حالی به سمت هوشمندسازی حرکت میکند که هنوز بخش قابلتوجهی از منابع ارزی و زیستمحیطی آن در «کاغذ» دفن میشود. آمار تکاندهندهای که در مراسم رونمایی از اپلیکیشن «رسیدا» توسط شرکت پرداخت الکترونیک سپهر منتشر شد، ابعاد پنهان یک چالش بزرگ را آشکار کرد: شبکهای که با میلیاردها تراکنش دیجیتال کار میکند، همچنان بهشدت به رسیدهای کاغذی وابسته است.
ابعاد فاجعهبار مصرف کاغذ در شبکه پرداخت؛ ۷۲ برابر محیط کره زمین
بر اساس گزارش شاپرک در سال ۱۴۰۴، حدود ۹۱ درصد از تراکنشهای پردازششده در شبکه پرداخت کشور از طریق کارتخوانهای فروشگاهی انجام شده است؛ آماری که رقمی معادل ۴۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تراکنش را نشان میدهد.
تحلیل دادههای ارائهشده در مراسم رونمایی «رسیدا» ابعاد این موضوع را شفافتر میکند. با فرض اینکه نیمی از این تراکنشها دارای یک رسید و نیم دیگر دارای دو رسید (به دلیل عملیاتهای مختلف) باشند، سالانه بیش از ۷۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون رسید کاغذی در کشور چاپ میشود.
پیامدهای این حجم از مصرف کاغذ، در محاسبات مهندسی پروژه «رسیدا» به شکلی ملموس ترسیم شده است:
طول کاغذ: اگر میانگین طول هر رسید ۴ سانتیمتر در نظر گرفته شود، مجموع کاغذهای مصرفی به ۳ میلیون کیلومتر میرسد؛ مسافتی معادل بیش از ۷۲ بار دور زدن کره زمین.
بحران پسماند: این حجم از مصرف، حدود ۸۷۰۰ تن پسماند کاغذی در سال تولید میکند که تهدیدی جدی برای منابع طبیعی کشور است.
فراتر از هزینه کاغذ؛ بهینهسازی عملیاتی با «رسیدا»
مهرداد رضایی، رئیس هیئتمدیره پرداخت الکترونیک سپهر، در این نشست با رویکردی مدیریتی به موضوع نگریست. وی معتقد است که نگاه به «رسیدا» نباید صرفاً محیطزیستی باشد، بلکه باید آن را یک «پروژه بهرهوری عملیاتی» دانست.
رضایی تصریح کرد: «صرفهجویی حاصل از حذف رسید، فراتر از خرید کاغذ است. هزینههای جانبی شامل استهلاک چاپگرها، تأمین قطعات یدکی، لجستیک توزیع کاغذ و پشتیبانی فنی تجهیزات، بخش بزرگی از بودجه عملیاتی شبکه پرداخت را به خود اختصاص میدهد.» وی همچنین بر لزوم ارتقای هوشمندسازی در سایر بخشها، از جمله بهکارگیری هوش مصنوعی در مراکز تماس (Call Centers) برای افزایش دقت پاسخگویی تأکید کرد.
از «رسید» تا «سند هوشمند تراکنش»؛ ظرفیتهای پنهان دادهمحور
اما «رسیدا» قرار نیست تنها یک جایگزین ساده برای رسید کاغذی باشد. همانطور که ترابیان، مدیرعامل هلدینگ صاد در این نشست بیان کرد، این محصول ظرفیت تبدیل شدن به یک «سند هوشمند تراکنش» را دارد.
ساختار «رسیدا» به گونهای طراحی شده که کاربر پس از احراز هویت و ثبت کارتهای بانکی، مدیریت کاملی بر سوابق خود داشته باشد. اما ارزشافزوده واقعی این پلتفرم در لایههای زیرین آن نهفته است:
- مدیریت مالی: امکان جستوجو، دستهبندی تراکنشها و اشتراکگذاری رسیدها.
- اکوسیستم خدمات مالی: ایجاد بستر برای باشگاه مشتریان، خدمات پس از فروش و سایر ارزشافزودههای بانکی بر پایه دادههای تراکنشی.
فراخوان برای وفاق ملی در صنعت پرداخت
نکته کلیدی و راهبردی مطرح شده در این مراسم، ضرورت «یکپارچگی» بود. مدیران پرداخت الکترونیک سپهر و هلدینگ صاد بهصراحت اعلام کردند که برای موفقیت این طرح و جلوگیری از پراکندگی و تولید اپلیکیشنهای مشابه (که باعث سردرگمی کاربر میشود)، نیازمند تعامل گسترده میان تمامی شرکتهای PSP و حمایت شاپرک هستند.
پیشنهاد اصلی این است که با ایجاد مشوقهای لازم برای پذیرندگان و اطلاعرسانی دقیق درباره مزایای «رسیدا»، فرهنگ استفاده از رسیدهای دیجیتال جایگزین عادت سنتی دریافت کاغذ شود.
رونمایی از «رسیدا»، تنها معرفی یک اپلیکیشن جدید نیست؛ بلکه آغاز مسیری است که اگر با حمایت بازیگران اصلی صنعت پرداخت همراه شود، میتواند صنعت پرداخت ایران را از یک مدل سنتیِ پرهزینه، به سمت یک زیرساخت هوشمند، سبز و مبتنی بر دادههای تحلیلپذیر هدایت کند.
